Voorraad

Van RetailWiki

[bewerk] Omschrijving

Onder handelsvoorraad wordt het volgende verstaan:

Aangekochte goederen die verder verkocht kunnen worden of gebruikt in het productieproces (grondstoffen, ‘raw materials’)
Goederen in bewerking (oftewel g.i.b.) ook wel halffabrikaten genoemd (‘work in process) WIP)
Geproduceerde, afgewerkte goederen.

Voorraadwaardering

Er bestaan meerdere methoden voor het boekhoudkundig waarderen van voorraad. Er zijn door de regelgeving verschillende systemen voorzien waaruit de onderneming vrij kan kiezen voor de waardering van voorraden, maar de boekhoudtechniek vereist een standvastigheid bij de keuze. De meest gebruikte methoden zijn de volgende: FIFO, LIFO, gewogen gemiddelde, standaard kost en actuele kosten.

Demodage

Demodage is een waardevermindering van de voorraad door veranderingen in de mode. Demodage zorgt ervoor dat de boekwaarde van de voorraden (op den duur vaak) lager wordt dan de inkoopprijs. Demodage treedt vooral op in de modebranche, maar vrijwel alle artikelen verouderen op de een of andere manier.

Kosten

Als men een voorraad heeft, heeft men ook kosten hieraan verbonden. De volgende kosten zijn te onderscheiden;

Magazijnkosten (impliceert ook opvolgingssysteem voor locatiebeheer, evenals personeelskosten en materiaal)
Verzekeringen en belastingen
Opportuniteitskosten (voorraad is geïnvesteerd geld; alternatief is dus beleggen en rente opstrijken)
Voorraadrisico's; Er zijn flinke voorraadrisico’s aan producten, vooral in de merchandise. Een uitvalpercentage alleen aan breuk, diefstal en verlies van 8% is niet raar. Als we het hebben over de artikelen zelf (niet over de financiering) dan kennen we zaken als:

beschadiging tijdens vervoer, uitstallen, in de winkel etc
diefstal in de keten, door (verkoop)personeel en klanten
uit de mode, te laat, evenement is voorbij, artiest stopt etc.
afhankelijkheid van weer/seizoen/datum/jaargetij/jaartal etc.
juridisch problemen: mag niet meer etc.
bederf

Bovenstaande kosten worden meestal geschat op 20 tot 30 procent van de waarde van de goederen (op jaarbasis). Echter het niet aanhouden van voorraad impliceert ook kosten, namelijk het niet kunnen leveren aan klanten en dus winstderving. Bovendien kan een slechte klantenservice op termijn zware verliezen veroorzaken wanneer klanten afhaken.

Waarom een voorraad?

In essentie zijn de meeste voorraden noodzakelijk omwille van allerlei onzekerheden. Eén van die onzekerheden zijn de verschillen tussen vraag en aanbod in de tijd. Voorraad kan die verschillen overbruggen. Verder is er sprake van: Onzekerheid aan de aanvoerzijde (leveranciers) => voorraad grondstoffen = buffer. Onzekerheid in het eigen productieproces => voorraad halfafgewerkte producten. Onzekerheid aan de vraagzijde (wat zullen klanten wanneer nodig hebben) => voorraad eindproducten.

Andere redenen waarvoor voorraadvorming wenselijk kan zijn: Omwille van efficiëntie dient een zekere lotgrootte gerespecteerd te worden. Hierdoor kunnen voorraden ontstaan. Een andere reden kan zijn dat de vraag een cyclisch patroon vertoont en dat de productiecapaciteit daar niet echt kan op afgestemd worden (klassiek voorbeeld : verkoop van ijsjes in de maanden juli en augustus). Om de vraag op piekmomenten te kunnen voldoen, wordt vooraf een voorraad opgebouwd.

De soorten voorraad die klassiek worden onderscheiden zijn:

Transit voorraad: is afhankelijk van de tijd nodig om te verplaatsen tussen 2 plaatsen;
Cyclische voorraad: ontstaat doordat de geproduceerde hoeveelheden te groot zijn in verhouding tot de vraag;
Veiligheidsvoorraad: is een buffer tegen onverwachts hoge vraag tijdens de levertijd (of vertragingen/problemen in productie);
Seizoensvoorraad: is een buffer voor periode waar vraag groter is dan productiecapaciteit;
Minimum voorraad: zodra de minimum voorraad bereikt is dient er besteld te worden (bestelpunt of bestelmoment);
Maximum voorraad: door de leiding vastgestelde maximale voorraad op grond van ruimte of beschikbaar budget;
Ontsporingvoorraad: voorraad waarvan de vraag niet meer spoort met het aanbod;
Economische voorraad: voorraad waarover de eigenaar economisch (prijs) risico loopt, dus alles wat nog in het magazijn ligt, minus dat gedeelte dat al verkocht is, plus de uitstaande bestellingen - al dan niet onderweg - bij zijn leveranciers;
Technische voorraad: alles wat daadwerkelijk (fysiek) aanwezig is in het magazijn.

[bewerk] Relatie met de retailbranche

Men ziet in de retailbranche dat het nemen van een voorraad een strategische keuze is. Er zijn verschillende voordelen en nadelen aan verbonden. Een voordeel is dat een bedrijf het product gelijk kan leveren. Hierdoor kan men de prijs van het product ook hoger maken. Nadelen zijn dat het ruimte, rente en afschrijvingsrisico's kocht (zoals staat beschreven bij het kopje kosten).

In de branche is het belangrijk dat de retailmanager de eindvoorraad schat. Dit kan men doen door middel van voorraadlijsten te maken. Op de balans van de voorraadverloop is te zien dat hoe hoger de eindvoorraad is, hoe hoger de inkoopwaarde. Vervolgens is op de resultatenrekening te zien dat hoe hoger de inkoopwaarde, hoe hoger de nettowinst. Dit heeft tot gevolg dat men meer belasting moet betalen. De conclusie is dat hoe hoger de eindvoorraad hoe meer belasting de ondernemer moet betalen. De retailmanager probeert de eindvoorraad dus te drukken. Dit gebeurt vaak op een illegale manier.

De winstgevendheid van de voorraad wordt bepaald door de twee peilers, namelijk de omloopsnelheid en de Brutowinst. Bij het begrip omloopsnelheid staat dit verder uitgelegd.